Onze leidende ideeën zijn vervat in de sociaal-culturele methodiek. Academische definities terzijde latend, impliceert dit: uitnodigen naar initiatieven, activiteiten en cursussen zodat deelnemers mekaar ontmoeten, bewust(er) worden van zichzelf en van hun (soms onvermoede) mogelijkheden, zich creatief uitdrukken, genieten van kunst en cultuur, beter meepraten met wat zich in de samenleving afspeelt, doeltreffend initiatieven nemen … dat alles vanuit de leefwereld, steeds in een groepsmatige, educatieve en communicatieve context.
Onze werking heeft vier pijlers.
1. Met ons cursusaanbod sensibiliseren wij deelnemers voor de kwaliteit van hun leefwereld. Onze cursussen zijn een appèl verantwoordelijkheid op te nemen voor de leef- en werkomgeving, die allesbehalve evident is en niet zelden getekend door tragische gebeurtenissen. Communicatie, verbondenheid, familie, zingeving, de wereld om ons heen … zijn vele variaties op het thema “kwaliteit van leven en samenleven”. Onze aanpak is laagdrempelig, creatief, soms confronterend, stimulerend tot (ernstige) reflectie, met oog voor herstel,… doorgaans een combinatie van dit alles.
2. Met de pijler Cultuur spelen wij in op het creatieve en artistieke scheppen, genieten, vertonen, bewaren… Vooreerst de gevangenisbibliotheek. In samenwerking met het reguliere bibliotheekwerk, ijveren wij voor een gevangenisbibliotheek waarin elke gedetineerde zijn gading vindt en die zoveel mogelijk functioneert als een bibliotheek buiten. Verder volgen wij de dynamiek van het sociaal-artistiek werk: creatief schrijven, theater, film, muziek … even zovele disciplines die de leefwereld verbeelden en transformeren. De regel is ook hier: samenwerking met kunstenaars en gezelschappen van buiten.
3. De Rode Antraciet ijvert ook voor ontspanning van gedetineerden. Daarom promoten wij sport, onze derde pijler. Wij stimuleren sportclubs of gewoon dynamische sportievelingen van buiten hun talenten in de gevangenis te ontplooien. In 5 van de 6 gevangenissen van de pilootregio zijn sportpromotoren actief. Een bijzonder aandachtspunt is onze exploratie naar een educatieve meerwaarde van sportactiviteiten en naar meer integratie van lichaam en geest in heel ons aanbod: mens sana in corpore sano!
4. Groepsactiviteiten uitvoeren of begeleiden in een gevangenis is een heuse opgave. Voortdurend overleg met alle betrokken partners, systematische dialoog met justitiële collega’s en wederzijds respect voor mekaars opdracht en inzet zijn een stelselmatig uit te bouwen praxis. Veel goede wil treffen wij overal aan maar confrontatie met onduidelijkheden en misverstanden is onvermijdelijk. Partnership is een gezamenlijke verantwoordelijkheid met verscheidenheid aan opdrachten. Dit partnerschip is daarom permanent te verwerven en de kwaliteit ervan steeds te verbeteren. Onze vierde pijler is daarom procesbegeleiding op maat van concrete actoren in een concrete gevangenis.
